Durango Bizkaiko hiribildu horietako bat da, non merezi duen erlojua ahaztu eta ordu batzuk besterik gabe paseatzen, begiratzen eta giroaz gozatzen ematea.
Durangaldearen bihotzean kokatuta eta Euskadiko mendirik enblematikoenetako batzuez inguratuta, Durangok alde zahar monumentala, mendeetako historia duten eraikinak, kultura, gastronomia eta natura uztartzen ditu, dena kilometro gutxiren barruan.
Alde zaharrak Erdi Aroko hiribilduaren jatorrizko egitura mantentzen du eta Monumentu Multzo izendatuta dago. Barrenkale, Artekale, Goienkale edo Kalebarria bezalako kaleek Durangoko ondarearen zati handi bat oinez ezagutzeko eta herriko ikurrik ezagunenetako batzuk aurkitzeko aukera ematen dute.
Santa Maria Uribarriko Basilika, Santa Ana Arkua, Lariz Dorrea edo Kurutziagako Gurutzea dira ibilbidean aurkituko dituzun geldialdietako batzuk. Eta ihesaldia naturarekin osatu nahi baduzu, Urkiolako Parke Naturala kilometro gutxira dago.
Bizkaiko barnealdean egun bateko plan baten bila bazabiltza, hartu oharra. Horrela goza ditzakezu 24 ordu Durangon.
Goiza Durangon: Alde Zaharretik hastea
Eguna hasteko modurik onena Durangoko Alde Zaharrean egitea da.
Hemen ez da beharrezkoa ibilbide zorrotz bati jarraitzea. Xarmaren zati handi bat, hain zuzen ere, kaleetan barrena lasai ibiltzean, fatxaden aurrean gelditzean, plazetan sartzean eta hiribilduaren historia hiri-egituran oraindik ere nola presente dagoen pixkanaka deskubritzean datza.
Barrenkalek, Artekalek, Goienkalek eta Kalebarriak egitura historiko horren zati handi bat osatzen dute, Zeharkalek zeharkatuta. Multzoak eraikin erlijioso eta zibil ugari gordetzen ditu, eta Durangoko historiaren etapa desberdinak ezagutzeko aukera ematen dute ia erdigunetik atera gabe.
Oinez ezagutzeko oso eremu erosoa da; beraz, merezi du goiza lasai hastea, kafe bat hartzea eta kaleek eurek ibilbidea markatzen uztea.
Lariz Dorrea eta Santa Ana Arkua: Durango historikoaren bi ikur
Paseoan aurkituko duzun eraikinetako bat Lariz Dorrea da, alde zaharreko erreferente zibil nagusietako bat eta Durangoko ondare-ibilbide garrantzitsuenetan agertzen den lekuetako bat. Hiribilduaren tradizio historikoak eraikin hau Isabel Katolikoak 1483an Durangora egindako bisitarekin ere lotzen du.
Hemendik Santa Ana plazara jarrai dezakezu, geldialdi bat merezi duen txoko horietako batera.
Bertan dago Santa Ana Arkua, Durango inguratzen zuen antzinako harresitik kontserbatzen den ate bakarra. Aurretik beste ate bat egon bazen ere, gaur egun ikus dezakegun arkua XVIII. mendean egindako eraberritze barrokoaren emaitza da.
Haren ondoan Santa Ana eliza eta hainbat eraikin historiko daude, plaza hau udalerriko nortasun handieneko hiri-multzoetako bat bihurtuz.
Leku ezin hobea da antzinako hiribildu harresitua nolakoa izango zen irudikatzeko, erdigunea ezagutzen jarraitu aurretik.
Santa Maria Uribarriko Basilika: Durangoko ikur nagusia
Durangora egindako bisita batean falta ezin den eraikin bat badago, hori Santa Maria Uribarriko Basilika da.
Alde Zaharraren erdigunean kokatuta, eraikuntza hainbat etapatan egin zen; horregatik, elementu gotiko-errenazentistak eta klasizista-barrokoak uztartzen ditu. Hala ere, barrura sartu aurretik arreta gehien erakartzen duena, seguruenik, bere egurrezko atari ikusgarria da, Euskadiko handiena dela jotzen dena.
Estalkia hamaika zutabek, bederatzi pilastrak eta tenpluko hormek eusten dute, eta mendeetan zehar hiribilduko bizitza sozialarekin estuki lotuta egon den espazio estali handi bat osatzen dute.
Merezi du eraikina inguratzea, ataria lasai behatzea eta, ahal den guztietan, barrualdea ere bisitatzea.
Bere balio artistikoaz gain, Santa Mariak Durangoko historia garaikidearen zati garrantzitsu batera hurbiltzeko aukera ematen du. Basilikak eta bere atariak kalte handiak jasan zituzten 1937ko Durangoko bonbardaketan, eta ondoren zaharberritu behar izan zituzten.
Kurutzesantu Museoa eta Kurutziagako Gurutzea
Erdigunetik jarraituz, udalerriko ondare-altxor handienetako batera iritsiko zara: Kurutzesantu Museora, Vera Cruz ermita zaharrean kokatua eta Turismo Bulegoa ere bertan dagoela.
Barruan Kurutziagako Gurutzea dago, XV. mendeko pieza gotiko bat, bere ezaugarriengatik bakartzat jotzen dena.
Gurutzeak gutxi gorabehera lau metro eta erdiko altuera du, hareharri ilunez eginda dago eta behealdetik gurutzadurara arte hainbat eszena eta pertsonaia erlijioso irudikatzen dituen dekorazio eskultoriko konplexua du.
Bere esanahiak hainbat interpretazio sortu ditu historian zehar. Teoria zabalduenetako batek XV. mendean Durangon izandako heresia-gertakariekin lotzen du.
Bere historia aldez aurretik ezagutzen ez baduzu ere, merezi du haren aurrean gelditu eta xehetasun guztiak behatzea. Durangora egindako bisita kaleetan barrena egindako paseo soil bat baino askoz gehiago bihurtzen duten ondare-elementu horietako bat da.
Eguerdia: Durangon jan eta giroaz gozatu
Goiza Alde Zaharra ezagutzen eman ondoren, atseden hartzeko eta Bizkaian egiten den edozein ihesaldiren beste alderdi garrantzitsu batez gozatzeko unea iristen da: gastronomia.
Durangoko erdigunean ostalaritza-giro handia dago; beraz, pintxo-tabernetatik hasi eta sukaldaritza tradizionaleko jatetxeetara edo proposamen modernoagoetara arteko eskaintza aurkituko duzu.
Aukera ona da Alde Zaharreko kaleetan geratzea edo Ezkurdi ingurura hurbiltzea, gustuko terraza edo establezimendu bat bilatzea eta bazkaria presarik gabe gozatzea.
Durango larunbat goizean bisitatzen baduzu, merezi du Merkatu Plaza ere ezagutzea, Turismo Euskadik tokiko eta zero kilometroko produktuak ezagutzeko gomendatzen duen gunea.
Beti bezala, asteburuan, jaietan edo data bereziren batean joanez gero, non jan nahi duzun argi baduzu, komeni da aldez aurretik erreserbatzea.
Ezkurdi plaza: Durangoko eguneroko giroa
Bazkaldu ondoren Ezkurdi plazara hurbil zaitezke, Durangoko topagune nagusietako batera.
Goizean Durango medieval eta monumentala ezagutu baduzu, Ezkurdik hiribilduaren beste aurpegi bat erakusten du: irekiagoa, urbanoagoa eta eguneroko bizitzari lotuagoa.
Bere kioskoak, paseatzeko guneek, iturriak eta inguruan dauden eskulturek plaza atseden hartzeko, zerbait hartzeko eta udalerriko giroaz gozatzeko leku egokia bihurtzen dute. Disfruta Bizkaiak ere tokiko bizitzaren erdiguneetako bat bezala jasotzen du.
Ihesaldi batean dena ez da monumentuak bisitatzea. Ezkurdin lasai ibiltzeko tarte bat hartzea ere Durango ezagutzeko moduaren parte da.
Arte eta Historia Museoa: Durangori beste begirada bat
Arratsaldean kultur plan batekin jarraitu nahi baduzu, Durangoko Arte eta Historia Museora hurbil zaitezke.
Etxezarreta Jauregian dago, XVIII. mendeko eraikin barroko batean, berez bisita merezi duena. Museoak Durangoko historiara zein euskal arte moderno eta garaikidera hurbiltzeko aukera ematen du.
Bere funtsen artean hiribilduaren historiari lotutako dokumentazioa, kartografia eta bestelako elementuak daude, baita euskal arteko hainbat izenen presentzia duen bilduma artistikoa ere. Museoak aldi baterako erakusketak eta hainbat kultura-jarduera ere antolatzen ditu urte osoan zehar.
Aukera bereziki interesgarria da goizeko ibilbide monumentala beste zerbaitekin osatu nahi baduzu edo eguraldiak kanpoko planik egitea uzten ez badu.
Tabirako San Pedro: ibilbide ohikoenetik ateratzea
Oraindik denbora baduzu eta Durangotik irten aurretik beste geldialdi historiko bat egin nahi baduzu, Tabirako San Pedro elizara hurbil zaitezke.
Alde Zaharreko gune monumentalenetik kanpo kokatuta, Durangoko ondare historikoaren parte da eta Durangaldea zeharkatzen duten ibilbideetako erreferentzia-puntuetako bat ere bada.
Inguru honek kale komertzialetatik pixka bat aldentzeko eta Durango lasaiago bat ezagutzeko aukera ematen du, eguna nola amaitu erabaki aurretik.
Ihesaldia Urkiolako Parke Naturalean osatzea
Durangoren erakargarritasun handienetako bat da oso denbora gutxian alde zahar monumentala ezagutzetik mendiz inguratuta egotera pasa zaitezkeela.
Urkiolako Parke Naturala kilometro gutxira dago eta Durango abiapuntu ezin hobea bihurtzen du ondarea eta natura ihesaldi berean uztartzeko.
Urkiolako Santutegira hurbil zaitezke, inguruan paseatu edo parkeko ibilbide ugarietako bat egin. Hiru Gurutzetako Begiratokira ere irits zaitezke, eta bertatik Durangaldeako mendialdearen paisaia zabaltzen da.
Eta paisaia guzti horren gainetik Anboto ageri da, Euskadiko mendirik enblematikoenetako bat eta euskal mitologiarekin lotura estua duen tokia. Tradizioaren arabera, bere kobazuloetan Mari bizi da, euskal mitologiako pertsonaia nagusietako bat.
Ez da beharrezkoa mendi-ibilbide luze bat egitea Urkiolaz gozatzeko. Inguruan paseo labur bat egitea ere Durangoko 24 orduei amaiera ezin hobea emateko modua izan daiteke.
Durangaldeako beste plan batzuk
Durango eskualdea ezagutzen jarraitzeko abiapuntu bikaina ere bada.
Kilometro gutxira Elorrio bisita dezakezu, bere ondare monumental ikusgarriarekin eta Argiñetako Nekropoliarekin; Atxondora hurbildu eta Anbotoren azpiko paisaiaz gozatu; Abadiño ezagutu edo Urkiolako Parke Naturalean are gehiago barneratu.
GR-38 Ardoaren eta Arrainaren Ibilbide historikoaren zati bat ere egin dezakezu. Antzinako merkataritza-bide honek Arabako Errioxa Kantauri itsasoko portuekin lotzen zuen, eta Durangok truke-gune gisa paper garrantzitsua izan zuen.
Egun bat baino gehiago baduzu, Durango leku horietako batekin konbinatzeak Bizkaiko barnealdean ihesaldi oso-osorik prestatzeko aukera ematen du.
Durango bisitatzeko aholkuak
Durango oinez ezagutzeko oso erosoa da; beraz, komeni da oinetako erosoak eramatea eta Alde Zaharrari denbora nahikoa eskaintzea. Monumentu nagusiak elkarrengandik nahiko gertu daude, eta esperientziaren zati handi bat, hain zuzen ere, haien artean paseatzean datza.
Hiribilduaren historia hobeto ezagutu nahi baduzu, Turismo Bulegora joan zaitezke, Kurutzesantu Museoan, Kurutziaga 38an.
Museoen, elizen eta bisita gidatuen ordutegiak aldez aurretik kontsultatzea ere komeni da, batez ere igande edo jaiegun batean joanez gero.
Eta eguna Urkiolan amaitu nahi baduzu, gorde argi-ordu batzuk ingurua lasai gozatzeko eta egokitu plana eguraldiaren arabera.
Durango 24 ordutan: ondarea, kultura eta natura ihesaldi berean
Durangok erakusten du ez dela beharrezkoa Bizkaitik irtetea egun bateko ihesaldi oso bat prestatzeko.
Ordu gutxitan Monumentu Multzo izendatutako alde zahar bat ezagutu dezakezu, antzinako harresitik geratzen den ate bakarra zeharkatu, Euskadiko egurrezko ataririk handiena ikusi, lau metro baino gehiagoko gurutze gotiko bat ezagutu, hiribilduaren historia museoetan deskubritu, pintxo batzuk hartu eta eguna Urkiolako mendiez inguratuta amaitu.
Historia, arkitektura, gastronomia, kultura eta natura oso distantzia laburrean elkartzen dira hemen.
Bizkaiko barnealdean plan desberdin baten bila bazabiltza, Durangok egun oso bat merezi du.
Kategoria: Gozatu Bizkaia
Utzi erantzuna